الميرزا جواد التبريزي

428

استفتائات جديد (1385ش) (فارسى)

حرف او پذيرفتنى است تا ديه گرفته نشود ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ چنانچه حرف راننده واقعيت داشته باشد ، پسر ديه ندارد ، و الله العالم . ( 1873 ) شخصى براى كندن نهر آبى از مردم كمك مىگيرد ، در حال كار سنگى سقوط مىكند و كسى كشته مىشود ، ديهء او به گردن كيست ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ چنانچه سقوط سنگ مستند به عمل جمع باشد كه خود مقتول هم از آن جمع بوده ، ديهء مقتول بر عاقلهء آنهاست ، ولى حصّه مقتول كسر مىشود ، مثلًا اگر چهار نفر بودند يك ربع ديه كسر مىشود و سه ربع ديه بر عاقلهء سايرين است و از آنها گرفته مىشود به نحو اشتراك ؛ و چنانچه سقوط مستند به فعل غير مقتول باشد ، و او در سقوط كمك نداشته ، ديهء مقتول بر عاقلهء سايرين است ، و الله العالم . ( 1874 ) اگر ناگهان راننده خود را در سر دوراهى بيابد كه گريزى از هر دو نيست ، مثلًا يا بايد اتوبوس برابر خود را هدف سازد و مسافران زيادى آسيب ببينند يا عابرى كه كنار خيابان است ، از اين رو به عابر مىزند ، آيا اين قتل عمد شمرده مىشود ، و حكم او قصاص است ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ شبه عمد است ، و ديه بايد پرداخت كند و قصاص ندارد ، و الله العالم . ( 1875 ) اتومبيلى با سرعت مجاز و رعايت مقررات از كوچه‌اى مىگذرد ، فردى ناگهان بيرون مىآيد و به اتومبيل برخورد كرده و كشته مىشود ، آيا قتل خطايى است يا خون او هدر است ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ چنانچه راننده به نحوى رانندگى نموده كه مىتوانسته توقف كند ، ولى شخص مقتول خودش را طورى انداخته كه راننده نتوانسته متوقف شود ، خونش هدر است ، و الله العالم . ( 1876 ) آيا مجازات قتل عمد فقط قصاص است يا قصاص و ديه ؟